Người lớn có bị quai bị không? Khi nào nên thăm khám? - Trung Tâm Hỗ Trợ Sinh Sản ĐÔNG ĐÔ IVF CENTER

Mặc dù quai bị thường được ghi nhận ở trẻ em, nhưng người trưởng thành liệu có nguy cơ nhiễm bệnh từ đó làm dấy lên băn khoăn người lớn có bị quai bị không, đặc biệt do nguy cơ biến chứng cao hơn nếu không được chẩn đoán và theo dõi kịp thời.

Vậy người lớn khi nào nên thăm khám để phát hiện và xử lý kịp thời? Hãy cùng IVF Đông Đô tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.

Mục lục

Tổng quan về quai bị
- Quai bị là gì?
- Quai bị chỉ xảy ra ở trẻ em?
Người lớn có bị quai bị không? Triệu chứng quai bị ở người lớn
- Người lớn liệu có bị quai bị?
- Triệu chứng quai bị ở người lớn
Biến chứng nguy hiểm khi người lớn bị quai bị
Người lớn bị quai bị có dễ lây không?
Cách phòng ngừa & điều trị quai bị ở người lớn
- Cách phòng ngừa quai bị ở người lớn
- Cách điều trị quai bị ở người lớn

Tổng quan về quai bị

Quai bị là gì?

Quai bị là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Mumps gây ra, phổ biến ở trẻ em nhưng người lớn cũng có nguy cơ mắc.

Bệnh lây truyền qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết. Triệu chứng đặc trưng của quai bị bao gồm sốt cao đột ngột, mệt mỏi, chán ăn, đau đầu và sưng đau một hoặc cả hai bên tuyến nước bọt mang tai khiến mặt biến dạng, khó nhai hoặc nuốt.

Người lớn bị quai bị thường có nguy cơ biến chứng nặng hơn trẻ em, nhất là các vấn đề liên quan đến sinh sản như viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng có thể dẫn đến vô sinh. Hiểu rõ về quai bị và biết cách phòng ngừa là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

Quai bị chỉ xảy ra ở trẻ em?

Quai bị không chỉ xảy ra ở trẻ em mà người lớn cũng có thể mắc phải, đặc biệt trong môi trường đông người như trường học, công sở hay ký túc xá. Tuy tỷ lệ mắc ở người lớn thấp hơn, nhưng khi bị quai bị, người lớn thường có triệu chứng nặng hơn và dễ phát sinh biến chứng nghiêm trọng như viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng, viêm não. ^[1]

Virus quai bị lây lan qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, vì vậy việc tiêm vaccine là cách phòng ngừa hiệu quả nhất.

Khi người lớn mắc quai bị, cần nghỉ ngơi, theo dõi kỹ các dấu hiệu bất thường và thăm khám y tế kịp thời để phòng ngừa biến chứng ảnh hưởng sức khỏe sinh sản và sức khỏe tổng thể.

>>> Có thể bạn quan tâm: Quai bị có gây vô sinh không? Chuyên gia giải đáp và phương án điều trị

Người lớn có bị quai bị không? Triệu chứng quai bị ở người lớn

Người lớn liệu có bị quai bị?

Câu trả lời là có. Mặc dù bệnh quai bị phổ biến hơn ở trẻ em, nhưng người lớn cũng có thể mắc phải khi chưa có miễn dịch bảo vệ hoặc chưa tiêm vaccine phòng ngừa.

Ở người lớn, quai bị thường gây triệu chứng nặng hơn với sốt cao, đau đầu, mệt mỏi, chán ăn và đặc biệt là sưng đau tuyến nước bọt mang tai, khiến khuôn mặt bị biến dạng và khó khăn khi nhai, nuốt.

Người lớn mắc quai bị còn có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng như viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng, viêm màng não, viêm tụy, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và sức khỏe tổng thể. Do đó, việc tiêm phòng vaccine đầy đủ và thăm khám kịp thời khi có dấu hiệu nghi ngờ là rất quan trọng để phòng tránh các biến chứng này. ^[2]

Triệu chứng quai bị ở người lớn

Triệu chứng bệnh ở người lớn có phần khác biệt và nghiêm trọng hơn so với trẻ em.

Triệu chứng quai bị ở người lớn thường xuất hiện sau thời gian ủ bệnh từ 12 đến 25 ngày. Các biểu hiện ban đầu bao gồm sốt cao đột ngột trên 38 độ C, đau đầu, mệt mỏi, chán ăn và mất ngủ.

Sau khoảng 1-3 ngày sốt, tuyến nước bọt mang tai bắt đầu sưng to và đau, thường sưng không đối xứng, có thể một bên nặng hơn bên kia, gây biến dạng khuôn mặt và khó khăn khi nhai hoặc nuốt. Vùng da tại khu vực sưng thường căng bóng, đỏ nhưng không có mủ và rất đau khi chạm vào. Một số trường hợp nặng có thể kèm theo viêm tinh hoàn ở nam giới hoặc viêm buồng trứng ở nữ giới, làm tăng nguy cơ biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.

Ngoài ra, người lớn mắc quai bị cũng có thể gặp các biến chứng nghiêm trọng khác như viêm màng não, viêm tụy cấp hoặc viêm cơ tim. Do đó, việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để hạn chế các hậu quả nghiêm trọng.

>>> Xem thêm: Triệu chứng và điều trị quai bị để ngừa biến chứng nguy hiểm

Biến chứng nguy hiểm khi người lớn bị quai bị

Một trong những biến chứng phổ biến và nghiêm trọng nhất là viêm tinh hoàn, đặc trưng bởi sưng to và đau tinh hoàn, có thể dẫn đến teo tinh hoàn và tăng nguy cơ vô sinh.

Ở nữ giới, quai bị có thể gây viêm buồng trứng với các triệu chứng như sốt, đau vùng bụng dưới và khí hư bất thường; nếu không xử lý đúng, viêm buồng trứng có thể tiến triển thành mãn tính, gây tắc vòi trứng và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Ngoài ra, người lớn mắc quai bị còn đối mặt với các biến chứng khác như viêm màng não, viêm não, viêm tụy, mất thính lực, nhồi máu phổi, viêm cơ tim, và rối loạn chức năng gan. Phụ nữ mang thai mắc quai bị trong 3 tháng đầu có nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc thai dị dạng. Những biến chứng này tuy không phổ biến nhưng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống, do đó cần được phòng ngừa và điều trị kịp thời. ^[3]

Người lớn bị quai bị có dễ lây không?

Người lớn bị quai bị có khả năng lây nhiễm rất cao giống như ở trẻ em.

Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp thông qua các giọt bắn mang virus trong nước bọt hoặc dịch tiết mũi họng khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc khạc nhổ. Ngoài ra, tiếp xúc trực tiếp như hôn, dùng chung đồ cá nhân, ăn uống chung cũng làm tăng nguy cơ lây lan.

Thời gian lây truyền bệnh bắt đầu từ 3-5 ngày trước khi có triệu chứng sưng tuyến nước bọt và kéo dài khoảng 7-10 ngày sau đó. Virus cũng tồn tại trong nước tiểu của người bệnh trong vòng 2 tuần. Do đó, người bệnh cần cách ly và tránh tiếp xúc với người khác ít nhất 5 ngày sau khi triệu chứng xuất hiện để hạn chế lây nhiễm.

Việc phòng ngừa bao gồm tiêm vaccine đầy đủ, giữ vệ sinh cá nhân và hạn chế tiếp xúc gần với người mắc bệnh.

Cách phòng ngừa & điều trị quai bị ở người lớn

Cách phòng ngừa quai bị ở người lớn

Để chủ động bảo vệ bản thân trước bệnh quai bị, đặc biệt là ở người lớn, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau:

Tiêm vắc-xin: Đây là cách phòng ngừa hiệu quả và an toàn nhất. Vắc-xin phòng sởi, quai bị, rubella (MMR) giúp tạo miễn dịch bền vững, không chỉ chống lại quai bị mà còn cả sởi và rubella. Nếu bạn chưa từng mắc bệnh hoặc chưa tiêm phòng, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn lịch tiêm phù hợp.
Hạn chế tiếp xúc: Nếu có dịch quai bị bùng phát trong khu vực, bạn nên hạn chế đến những nơi đông người, đặc biệt là các khu vực sinh hoạt tập thể như ký túc xá, lớp học…
Vệ sinh cá nhân và môi trường sống:
- Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, nhất là sau khi tiếp xúc với người khác hoặc trước khi ăn.
- Đeo khẩu trang khi đi ra ngoài hoặc khi tiếp xúc với người có dấu hiệu bệnh.
- Giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng. Thường xuyên lau chùi các bề mặt, vật dụng chung trong nhà. ^[4]

Cách điều trị quai bị ở người lớn

Hiện nay, chưa có thuốc đặc trị cho virus quai bị. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào việc giảm nhẹ các triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng:

Nghỉ ngơi hợp lý: Người bệnh cần nghỉ ngơi tại giường, tránh vận động mạnh để cơ thể hồi phục nhanh hơn và hạn chế nguy cơ biến chứng. Thời gian cách ly thường kéo dài khoảng 10 ngày kể từ khi tuyến mang tai bắt đầu sưng.
Chăm sóc triệu chứng:
- Giảm đau, hạ sốt: Bạn có thể dùng các loại thuốc hạ sốt, giảm đau thông thường như Paracetamol. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để dùng đúng liều lượng.
- Giảm sưng đau tuyến nước bọt: Chườm nóng hoặc chườm lạnh có thể giúp làm dịu vùng sưng, giảm cảm giác khó chịu.
- Bù nước: Uống đủ nước là rất quan trọng để tránh mất nước do sốt. Bạn có thể bổ sung thêm oresol.
- Chế độ ăn uống: Nên ăn các loại thức ăn mềm, lỏng, dễ nuốt như cháo, súp để tránh kích thích tuyến nước bọt. Hạn chế thực phẩm chua, cay, cứng, cũng như các chất kích thích như bia, rượu.
Lưu ý quan trọng:
- Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc kháng sinh vì quai bị là bệnh do virus, kháng sinh không có tác dụng.
- Không tự ý đắp các loại lá cây, vôi hoặc các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng lên vùng sưng, tránh gây nhiễm trùng.
- Đối với nam giới, nếu có dấu hiệu sưng đau tinh hoàn, cần mặc quần lót nâng tinh hoàn để giảm đau.
- Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như sốt cao liên tục, đau đầu dữ dội, nôn mửa hoặc các triệu chứng của biến chứng viêm tinh hoàn, viêm màng não, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

với băn khoăn Người lớn có bị quai bị không, câu trả lời là hoàn toàn có thể xảy ra, đặc biệt ở những người chưa được tiêm phòng đầy đủ hoặc đã suy giảm miễn dịch theo thời gian. Quai bị ở người lớn thường có nguy cơ biến chứng cao hơn so với trẻ em nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời. Vì vậy, chủ động tiêm phòng, nhận biết sớm triệu chứng và thăm khám đúng thời điểm là cách hiệu quả để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

======================

THÔNG TIN LIÊN HỆ

TRUNG TÂM HỖ TRỢ SINH SẢN ĐÔNG ĐÔ IVF CENTER