Bị ho sau chuyển phôi là chuyện không hiếm. Phần lớn trường hợp chỉ là ho nhẹ, thoáng qua – do cảm, do khô họng hoặc do phản ứng nhẹ với thuốc. Hiếm khi ho lại liên quan trực tiếp tới phôi đang làm tổ trong tử cung.
Dù vậy, tâm trạng lo lắng là dễ hiểu. Nhất là trong giai đoạn two-week wait – hai tuần chờ kết quả – khi phụ nữ nhạy cảm hơn bình thường.
Tình trạng bị ho sau chuyển phôi
Sau chuyển phôi, cơ thể có nhiều thay đổi: nội tiết và hệ miễn dịch dao động, lại thêm căng thẳng tinh thần. Vì vậy, một số người dễ bị kích ứng họng, khô niêm mạc, hoặc nhạy cảm hơn với thời tiết. Từ đó mà phát sinh cơn ho.
Nếu ho chỉ lặt vặt, không sốt, không khó thở, bạn có thể tạm yên tâm: đa phần sẽ ổn sau vài ngày nghỉ ngơi và tự chăm sóc. Không nên quá hoảng hốt, nhưng cũng đừng chủ quan nếu triệu chứng nặng lên.
Bốn nguyên nhân thường gặp gây ho sau chuyển phôi
Cảm lạnh hoặc thay đổi thời tiết
Thời tiết đổi, gió lạnh, hoặc tiếp xúc với người đang ốm – những chuyện hay gặp – đều có thể dẫn đến sổ mũi, ho. Một phần vì sau chuyển phôi, cơ thể “dịu” hơn về phản ứng miễn dịch để thuận lợi cho phôi, nên dễ bị cảm vặt hơn trước. Thông thường, ho do cảm sẽ giảm sau 3-5 ngày nếu được nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách.
Kích ứng cổ họng
Không khí khô, nằm điều hòa lâu, hít khói thuốc (kể cả khói môi trường) hoặc nói nhiều đều gây kích ứng họng, dẫn đến ho khan. Các biện pháp đơn giản như uống nước ấm, đặt máy tạo ẩm, hay súc họng nước muối thường giúp cải thiện nhanh. Nếu bạn ở phòng lạnh suốt ngày thì nên lưu ý điểm này.
Tác dụng phụ của thuốc nội tiết
Một số loại thuốc hỗ trợ chu kỳ IVF – đặc biệt các chế phẩm progesterone – đôi khi đi kèm vài phản ứng như khàn tiếng, cảm nhẹ hoặc ho. Nếu ho xuất hiện ngay sau khi bắt đầu dùng thuốc, hãy báo bác sĩ. Đừng vội tự ngưng thuốc vì mất liều hoặc thay đổi đơn có thể ảnh hưởng đến quá trình làm tổ.
Phản ứng miễn dịch nhẹ
Quá trình phôi làm tổ kéo theo sự điều chỉnh cả về nội tiết lẫn miễn dịch. Ở vài người, điều đó thể hiện bằng cảm giác mệt, hắt hơi, hoặc ho nhẹ. Đây thường là phản ứng tạm thời, không nguy hiểm, nhưng đáng để chú ý và theo dõi.
Ho sau chuyển phôi có ảnh hưởng đến phôi không?
Câu trả lời ngắn gọn: không. Phôi đã được đặt sâu trong lòng tử cung và bám vào lớp nội mạc – nơi có hệ mạch và môi trường được bảo vệ. Những động tác bình thường như ho, hắt hơi, đi lại, ngồi đứng hiếm khi tác động tới phôi.
Tuy nhiên, nếu ho rất dữ dội, kéo dài, hoặc đi kèm sốt, khó thở, ho ra máu thì đó là chuyện khác. Những trường hợp này cần được đánh giá y tế sớm vì có thể do nhiễm trùng nặng hoặc vấn đề hô hấp khác, và nhiễm trùng nghiêm trọng cần xử lý để bảo vệ cả mẹ lẫn thai.
Cách xử lý an toàn khi bị ho sau chuyển phôi
Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là cổ và ngực
Giữ ấm đơn giản nhưng hiệu quả. Đeo khăn mỏng khi ra ngoài, tránh gió lùa, tránh để điều hòa thổi thẳng vào cổ. Vùng cổ và ngực dễ bị ảnh hưởng, nên chú ý giữ ấm kỹ.
Uống đủ nước ấm
Uống nước ấm đều trong ngày giúp làm dịu niêm mạc họng, hỗ trợ long đờm. Bạn có thể dùng nước gừng pha loãng, súp ấm, hoặc trà thảo mộc nhạt – miễn là không có thành phần chống chỉ định khi mang thai. Hạn chế đồ lạnh, nước có gas, rượu bia hay đồ quá ngọt vì dễ làm họng khô hơn.
Súc họng nước muối sinh lý
Súc họng bằng nước muối ấm 1-2 lần/ngày là biện pháp an toàn, giảm sưng và làm dịu họng. Lưu ý súc nhẹ nhàng, không khạc quá mạnh hay nuốt nước muối; thao tác đơn giản này rất phù hợp cho người đang chờ kết quả sau chuyển phôi.
Tránh tự ý dùng thuốc
Nhiều thuốc ho, thuốc cảm trên thị trường không an toàn cho phụ nữ mang thai hay người đang điều trị hỗ trợ sinh sản. Tuyệt đối không tự mua, không tự dùng siro hay kháng histamine mà chưa hỏi ý kiến bác sĩ. Nếu ho nhiều ảnh hưởng đến sinh hoạt, bác sĩ sẽ kê thuốc phù hợp hoặc đưa ra giải pháp thay thế an toàn.
Không nằm đầu thấp
Nhiều người có thói quen kê gối thấp khi ngủ; điều này có thể khiến ho tăng về đêm. Kê gối cao nhẹ giúp giảm trào ngược và giảm ho. Nếu ho ban đêm nhiều, dậy đi lại nhẹ nhàng, hít thở sâu vài phút rồi mới ngủ lại.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Ho kèm sốt cao, đau ngực, khó thở
Đây là các dấu hiệu cảnh báo viêm phổi hoặc nhiễm trùng hô hấp nặng. Trong thai kỳ, một số nhiễm trùng tiến triển nhanh hơn do thay đổi miễn dịch, nên cần can thiệp y tế kịp thời.
Có dấu hiệu ra máu âm đạo hoặc đau bụng bất thường
Nếu ngoài ho còn thấy ra máu, đau bụng dữ dội, chóng mặt hoặc dấu hiệu choáng, cần đến cơ sở y tế ngay. Dù hiếm, nhưng đó là những biểu hiện cần loại trừ nguyên nhân sản khoa khẩn cấp.
Một số lưu ý thực tế
- Đừng cố nín ho vì sợ – nín ho có thể gây ứ đờm, khó chịu hơn. Ho nhẹ không làm phôi “rơi”.
- Giữ vệ sinh: rửa tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc người bệnh, đeo khẩu trang khi cần.
- Nếu bạn đang dùng progesterone dạng âm đạo hoặc tiêm, đọc kỹ hướng dẫn và báo bác sĩ nếu ho xuất hiện sau khi bắt đầu dùng thuốc.
- Trong thời điểm có dịch bệnh (cúm, COVID-19…), thông báo cho đội ngũ IVF để được tư vấn cụ thể.
Kết luận
Ho sau chuyển phôi phần lớn là điều nhỏ, hay gặp và tự khỏi. Các biện pháp đơn giản như giữ ấm, uống nước ấm, súc họng nước muối và nghỉ ngơi thường đủ. Tuy nhiên, nếu ho kéo dài, nặng hoặc kèm các dấu hiệu nguy hiểm, cần khám bác sĩ ngay để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và phôi.
