Trong xã hội hiện đại, tình trạng hiếm muộn ở người trẻ tuổi không còn hiếm gặp như trước. Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng này như: Thói quen sinh hoạt, môi trường sống tới các vấn đề sức khỏe… Tuy nhiên không phải dấu hiệu nào cũng rõ ràng.
Bài viết tại IVF Đông Đô dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về nguyên nhân, dấu hiệu hiếm muộn ở người trẻ tuổi.
Nguyên nhân hiếm muộn ở người trẻ tuổi
Ở nữ giới trẻ tuổi
- Rối loạn phóng noãn chiếm khoảng 25% các trường hợp. Buồng trứng không phóng noãn đều đặn hoặc không phóng noãn, có thể do Hội chứng Buồng trứng đa nang, rối loạn nội tiết hoặc suy buồng trứng sớm.
- Bất thường tử cung bao gồm dị tật bẩm sinh hoặc các vấn đề ở tử cung gây cản trở phôi làm tổ. Ví dụ như tử cung có vách ngăn hay hình tim, những dị tật này tuy không hoàn toàn ảnh hưởng đến khả năng thụ thai nhưng làm tăng nguy cơ sảy thai. Ngoài ra, u xơ tử cung hoặc polyp cũng có thể cản trở phôi làm tổ tùy vào vị trí của chúng.
- Tổn thương vòi trứng như tắc hoặc viêm vòi trứng ngăn cản trứng gặp tinh trùng, làm quá trình thụ thai trở nên khó khăn. Tiền sử mang thai ngoài tử cung hoặc các phẫu thuật tử cung – buồng trứng cũng làm tăng nguy cơ tắc nghẽn vòi trứng.
- Nguyên nhân di truyền liên quan đến các bất thường về gen hoặc nhiễm sắc thể, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng buồng trứng và chất lượng trứng.
- Thói quen sinh hoạt không lành mạnh như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia và sử dụng nhiều thực phẩm chế biến sẵn chứa hóa chất độc hại đều làm giảm chất lượng trứng và ảnh hưởng đến quá trình thụ thai. Ngoài ra, căng thẳng kéo dài, thức khuya và ít vận động cũng góp phần làm giảm khả năng thụ thai.
Ở nam giới trẻ tuổi
Di truyền và bẩm sinh
Một số vấn đề về gen hoặc nhiễm sắc thể có thể gây ảnh hưởng đến khả năng sản xuất tinh trùng hoặc chất lượng của chúng, làm giảm cơ hội thụ thai. Nhiều trường hợp là do bẩm sinh, nên khó nhận biết sớm nếu không khám kỹ.
Các bệnh lý phát sinh
Giãn tĩnh mạch thừng tinh là một trong những nguyên nhân phổ biến, khi những tĩnh mạch này bị giãn nở quá mức khiến máu dồn ứ, làm tăng nhiệt độ tại vùng tinh hoàn, ảnh hưởng đến chất lượng của tinh trùng và làm tăng số lượng tinh trùng dị dạng.
Ngoài ra, các bệnh nhiễm trùng qua đường tình dục như chlamydia hay lậu cũng gây tổn thương cho bộ phận sinh dục, làm tắc nghẽn đường dẫn tinh và giảm sức sống của tinh trùng do môi trường tinh dịch bị thay đổi. Viêm nhiễm kéo dài còn có thể làm cơ thể tự sản xuất kháng thể chống lại chính tinh trùng của mình, khiến việc thụ thai càng trở nên khó khăn hơn.
Thêm nữa, những khó khăn trong sinh hoạt tình dục như mất khả năng duy trì sự cương cứng, xuất tinh nhanh cũng là một nguyên nhân không thể xem nhẹ.
Ảnh hưởng từ lối sống và môi trường
Những thói quen xấu như thường xuyên hút thuốc, uống rượu hay dùng chất kích thích gây ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe sinh sản. Việc mặc quần quá chật hay đặt laptop lên đùi trong thời gian dài làm tinh hoàn bị nóng, hạn chế khả năng sản sinh tinh trùng.
Cơ thể ít vận động, ngồi nhiều cùng stress kéo dài cũng làm mất cân bằng hormon, rất có hại cho chất lượng tinh trùng. Môi trường làm việc tiếp xúc thường xuyên với hóa chất độc hại hoặc nhiệt độ cao làm chức năng sinh tinh suy giảm rõ rệt.
Không rõ nguyên nhân
Đôi khi, dù cả hai vợ chồng đã được kiểm tra tổng quát nhưng nguyên nhân gây khó có con vẫn chưa thể xác định rõ ràng. Trường hợp này đòi hỏi phải thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu hơn để tìm ra các vấn đề tiềm ẩn mà các phương pháp thông thường không phát hiện được.
Những xét nghiệm này có thể bao gồm phân tích gen, kiểm tra các rối loạn nội tiết phức tạp, hoặc đánh giá chức năng miễn dịch sinh sản. Việc thăm khám kỹ lưỡng và toàn diện giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân, từ đó lựa chọn hướng điều trị phù hợp và hiệu quả hơn cho cả hai vợ chồng.
>>> Xem thêm: Vô sinh do suy buồng trứng sớm – Nguyên nhân và hướng điều trị.
Dấu hiệu cảnh báo hiếm muộn ở người trẻ
Ở nữ, kinh nguyệt rối loạn, lúc quá dài lúc quá ngắn, thậm chí mất chu kỳ, kèm theo đau bụng dưới, đau lưng. Nam giới có những dấu hiệu như giảm ham muốn, rối loạn cương, xuất tinh sớm, hay cảm giác đau tinh hoàn, teo nhỏ cũng cần lưu ý.
Ngoài ra, tinh dịch có thể loãng, ít hay vón cục – tất cả đều là lời cảnh báo cho sức khỏe sinh sản. Và quan trọng, nếu quan hệ đều đặn gần 1 năm mà vẫn chưa có tin vui, đừng chần chừ, hãy đi khám ngay. Phát hiện sớm giúp can thiệp kịp lúc, cơ hội làm cha mẹ cao hơn hẳn.
Hướng xử lý và điều trị hiếm muộn ở người trẻ
Thay đổi lối sống
Ăn uống lành mạnh, bổ sung rau củ, hạn chế đồ chiên dầu là những việc cần làm để cải thiện chuyện con cái. Ngoài ra nên tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc để dưỡng sức cho việc mang thai.
Nên kiểm tra sức khỏe thường xuyên, nếu phải nhờ đến hỗ trợ y tế như IVF cần chuẩn bị về sức khỏe tổng thể và tâm lý thoải mái.
Điều trị nội khoa
Thuốc điều chỉnh hormone hỗ trợ trứng phát triển và tăng sản lượng tinh trùng thường được chỉ định đầu tiên. Thuốc kích thích rụng trứng cũng rất hiệu quả trong nhiều trường hợp muốn cải thiện khả năng thụ thai tự nhiên.
Đôi khi, phẫu thuật được áp dụng để xử lý các vấn đề như tắc nghẽn ống dẫn trứng hoặc các tổn thương khác ở cơ quan sinh sản. Kết hợp kỹ thuật hỗ trợ như bơm tinh trùng vào tử cung, tiêm tinh trùng trực tiếp vào noãn hay thụ tinh trong ống nghiệm giúp tăng tỷ lệ thành công.
Phẫu thuật khi có bất thường
Khi có bất thường xảy ra, phụ nữ thường được xử lý lạc nội mạc, u xơ, tắc vòi hay dính buồng tử cung. Việc khắc phục tổn thương giúp tăng khả năng thụ thai rõ rệt.
Ở nam giới, phẫu thuật thông ống dẫn tinh hay điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh, cải thiện chất lượng tinh trùng.
Các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản
Phương pháp đầu tiên là bơm tinh trùng vào tử cung (IUI), tinh trùng khỏe được chọn lọc kỹ, bơm thẳng vào tử cung nhằm rút ngắn quãng đường đến gặp trứng. Tiếp đó là thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), trứng và tinh trùng kết hợp ngoài cơ thể, phôi được nuôi cấy rồi đưa trở lại để làm tổ trong tử cung. Đây là lựa chọn cho người bị tắc vòi trứng hay tinh trùng rất yếu.
Còn với nam giới tinh trùng quá kém, tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI) giúp tinh trùng “ghé thăm” noãn một cách trực tiếp hơn, tăng cơ hội thụ thai thành công.
Ngoài ra, còn có các kỹ thuật hỗ trợ phôi thoát màng, trưởng thành noãn trong ống nghiệm, hay xét nghiệm di truyền tiền làm tổ giúp chọn phôi khỏe mạnh.
Giải đáp thắc mắc thường gặp (FAQ)
Người trẻ tuổi có tỉ lệ thành công IVF cao hơn không?
Làm IVF khi tuổi còn trẻ có tỷ lệ thành công cao hơn hẳn nhờ chất lượng trứng khỏe và môi trường tử cung thuận lợi. Từ 25-35 tuổi, tỷ lệ thành công có thể đạt trên 40%. Qua tuổi 35, tỷ lệ này giảm dần vì trứng bắt đầu suy yếu và nhiều yếu tố sức khỏe khác ảnh hưởng tới.
Dù ở lứa tuổi nào, việc chăm sóc sức khỏe tổng quát và chọn nơi điều trị uy tín vẫn rất quan trọng. Có lợi thế về tuổi tác, nhưng người trẻ cũng nên chuẩn bị tinh thần tốt và duy trì lối sống cân bằng để đạt được kết quả tốt nhất.
Hiếm muộn có phải chỉ xảy ra ở phụ nữ không?
Hiếm muộn không chỉ là chuyện riêng của phụ nữ, nam giới cũng không tránh khỏi. Đôi khi tinh trùng yếu, ít hoặc di chuyển bất thường sẽ gây ra khó khăn khi muốn có con. Ngoài ra còn những vấn đề như tắc nghẽn đường dẫn tinh, nhiễm trùng hay rối loạn xuất tinh cũng là “thủ phạm”.
Tuy vậy, không phải lúc nào nam giới cũng có biểu hiện rõ ràng mà đôi khi chỉ là những rối loạn về sinh lý như khó cương, xuất tinh ngược hoặc đau tức tinh hoàn. Lối sống không điều độ như hút thuốc, uống nhiều rượu hoặc stress triền miên cũng ảnh hưởng xấu đến khả năng sinh sản.
Bao lâu nên đi khám nếu nghi ngờ hiếm muộn?
Nếu bạn dưới 35 tuổi, chưa có con sau 1 năm cố gắng thì nên đi khám. Quá tuổi 35 thì nên rút ngắn lại còn 6 tháng, bởi tuổi càng cao cơ hội giảm dần.
Với phụ nữ nên đi khám từ ngày thứ 2 đến ngày thứ 5 của chu kỳ kinh, khi đó hormon ổn định, bác sĩ dễ đánh giá hơn. Với nam giới thì kiêng xuất tinh vài ngày để xét nghiệm cho chính xác.
Khám sớm giúp phát hiện vấn đề kịp thời, tránh trì hoãn làm mất cơ hội.
