Tử cung ngả sau là tình trạng thân tử cung nghiêng về phía cột sống và trực tràng, không đổ nhẹ về phía trước như tư thế thường gặp. Khoảng 25% phụ nữ gặp phải tình trạng này.

Với phần lớn trường hợp, tử cung ngả sau không làm giảm khả năng đậu thai tự nhiên và cũng không hạ thấp tỷ lệ thành công của thụ tinh ống nghiệm (IVF). Bài viết này giải thích rõ vì sao, và khi nào thì tư thế tử cung cần được lưu ý.

Tử Cung Ngả Sau Là Gì?

Tử cung là một khối cơ rỗng, có khả năng di động nhẹ trong khung chậu và được giữ tại chỗ bởi hệ thống dây chằng. Tử cung ở tư thế phổ biến nhất đổ nhẹ về phía trước, nằm gối lên bàng quang, gọi là tử cung ngả trước. Khi thân tử cung nghiêng về phía sau (tử cung gập sau, tiếng Anh là retroverted uterus), hướng về cột sống và trực tràng, đó là tử cung ngả sau.

“Ngả sau” (retroversion) là khi toàn bộ thân tử cung đổ ra sau so với cổ tử cung. “Gập sau” (retroflexion) là khi thân tử cung gập lại một góc so với cổ tử cung, cũng hướng về phía sau. Trên thực hành lâm sàng, cả hai thường được gọi chung là tử cung ngả sau, và ý nghĩa với khả năng sinh sản gần như giống nhau.

Đây chỉ là một kiểu tử cung tự sắp đặt vị trí trong khung chậu. Rất nhiều phụ nữ có tử cung ngả sau vẫn mang thai tự nhiên, sinh nở bình thường và không cần bất kỳ can thiệp nào.

5 Nguyên Nhân Của Tử Cung Ngả Sau

Tử cung ngả sau đến từ hai nhóm nguyên nhân, và việc phân biệt chúng có ý nghĩa quan trọng khi đánh giá khả năng sinh sản.

Ngả sau bẩm sinh là nhóm phổ biến nhất. Ở nhiều phụ nữ, tử cung đơn giản là nghiêng về phía sau ngay từ khi các cơ quan vùng chậu định hình. Đây là biến thể giải phẫu tự nhiên, giống như việc mỗi người có dáng đứng hơi khác nhau. Tử cung ngả sau bẩm sinh thường di động (có thể được đẩy về trước khi thăm khám) và không kèm theo bất kỳ bệnh lý nào.

Tình trạng ngả sau mắc phải thường khởi phát và hình thành ở giai đoạn muộn hơn, do một yếu tố nào đó kéo hoặc đẩy tử cung ra sau:

• Kết dính vùng chậu sau viêm nhiễm hoặc phẫu thuật. Các dải mô sẹo có thể níu tử cung cố định về phía sau.
• Lạc nội mạc tử cung. Mô lạc chỗ và mô sẹo do bệnh gây ra có thể kéo tử cung ra sau và giữ chặt tại đó.
• U xơ tử cung kích thước lớn làm thay đổi trục và vị trí của tử cung.
• Giãn dây chằng sau sinh. Sau một hoặc nhiều lần mang thai, hệ dây chằng nâng đỡ có thể lỏng hơn, khiến tử cung đổ về sau.

Dấu Hiệu Nhận Biết Tử Cung Ngả Sau

Phần lớn phụ nữ có tử cung ngả sau hoàn toàn không có triệu chứng gì. Họ sống, làm việc và mang thai bình thường, chỉ biết đến tư thế tử cung của mình qua một lần siêu âm định kỳ. Đây là lý do tử cung ngả sau hiếm khi được xem là vấn đề sức khỏe.

Ở một số ít trường hợp, tư thế này có thể liên quan đến vài biểu hiện:

• Đau khi quan hệ, đặc biệt ở một số tư thế, do cổ tử cung và thân tử cung nằm ở vị trí khác thường.
• Đau lưng dưới trong kỳ kinh, dù đây là triệu chứng rất không đặc hiệu và có nhiều nguyên nhân khác.
• Đau bụng kinh hoặc cảm giác tức nặng vùng chậu ở một số người.
• Hiếm gặp hơn, cảm giác khó chịu khi bàng quang hoặc trực tràng đầy.

Điều đáng lưu ý nhất là khi chúng đi kèm nhau và nặng dần lên. Đau khi quan hệ cộng với đau bụng kinh tăng dần và khó có con là bộ dấu hiệu lạc nội mạc tử cung, bệnh lý có thể vừa gây tử cung ngả sau cố định, vừa ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thụ thai.

Chẩn Đoán Tử Cung Ngả Sau Như Thế Nào?

Nữ giới nên thực hiện thăm khám với bác sĩ chuyên khoa để phát hiện tử cung gập trước hay gập sau.

Thông thường, việc tiến hành khám bên trong âm đao, siêu âm tử cung hoặc khám vùng chậu giúp bác sĩ xác định được vị trí của tử cung để tìm hướng nghiêng của chúng. Đôi khi, xét nghiệm PAP cũng phát hiện được tử cung bị ngả sau.

Điều Trị Tử Cung Ngả Sau Như Thế Nào?

Tử cung ngả sau không ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và khả năng mang thai. Do đó, người bệnh có thể không cần điều trị nếu như không có những biến chứng ảnh hưởng

Đối với nguyên nhân lạc nội mạc tử cung, liệu pháp hormone sẽ là hướng điều trị hiệu quả. Trong trường hợp khác, đặt vòng nâng pessary bằng silicon hoặc nhựa vào âm đạo sẽ giúp nâng tử cung về phía trước. Tuy nhiên, phương pháp này thường gây khó khăn trong sinh hoạt vợ chồng

Nếu bác sĩ có thể dùng tay để chỉnh lại vị trí của tử cung trong quá trình thăm khám vùng chậu, thì việc thực hiện các bài tập sẽ có thể cải thiện tình hình. Các bài tập Kegel hoặc các bài tập tăng cường cơ sàn chậu, giãn cơ Cat-Cow và nghiêng xương chậu đều giúp hỗ trợ sự cân bằng của tử cung và cải thiện tư thế. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tranh cãi về tính hiệu quả của các bài tập này.

Phương pháp điều trị tử cung gập sau đơn giản và có tỷ lệ thành công cao hơn là phẫu thuật nội soi. Ống nội soi có gắn camera và đèn chiếu sáng sẽ được đưa qua một vết mổ nhỏ. Hình ảnh sẽ được quan sát và giúp đưa tử cung về lại vị trí dựa vào phía trước bàng quang.

Tử Cung Ngả Sau Có Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Thụ Thai Không?

Trong đại đa số trường hợp, tử cung ngả sau không làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên.

Lý do nằm ở cơ chế thụ thai. Sau khi quan hệ, tinh trùng bơi từ âm đạo qua cổ tử cung, vào buồng tử cung rồi lên vòi trứng để gặp noãn. Hành trình này được dẫn đường bởi dịch cổ tử cung và sự co bóp của cơ trơn, không phụ thuộc vào việc tử cung nghiêng trước hay nghiêng sau. Vì vậy, một tử cung ngả sau di động không tạo ra bất kỳ rào cản cơ học nào cho quá trình thụ tinh.

Tương tự, tỷ lệ thành công của thụ tinh ống nghiệm với phụ nữ có tử cung ngả sau không khác gì so với tử cung ngả trước. Yếu tố duy nhất mà tử cung ngả sau có thể chạm tới là kỹ thuật đưa ống thông vào lòng tử cung ở bước chuyển phôi. Khi tử cung nghiêng nhiều về phía sau, đường đi từ cổ tử cung vào buồng tử cung tạo một góc gấp hơn, khiến thao tác luồn ống thông đòi hỏi nhiều kinh nghiệm hơn.

Theo BSCKII. Tăng Đức Cương, Giám đốc Trung tâm IVF Đông Đô, tư thế tử cung là thông tin bác sĩ nắm rõ trước mỗi ca chuyển phôi, và với tử cung ngả sau, kỹ thuật được điều chỉnh chủ động ngay từ khâu chuẩn bị. Vì vậy, tử cung ngả sau không làm giảm cơ hội của bạn; đó chỉ là một chi tiết mà đội ngũ thực hiện cần biết trước để chuẩn bị cho tốt. Tham khảo bài Kinh nghiệm IVF để biết thêm chi tiết.

Liên Hệ Đông Đô IVF Center Nếu Có Vấn Đề Về Khả Năng Sinh SảnVới người đang trên hành trình tìm con, đánh giá tử cung ngả sau nằm gọn trong quy trình khám hiếm muộn toàn diện.

Khám phụ khoa giúp bác sĩ xác định tư thế tử cung và quan trọng hơn, đánh giá tử cung còn di động hay đã bị dính cố định.

Siêu âm đầu dò âm đạo cho hình ảnh chi tiết về tử cung, buồng trứng và nội mạc tử cung, vừa xác nhận tư thế ngả sau, vừa phát hiện các bất thường đi kèm như u xơ hay nang lạc nội mạc.

Đánh giá buồng tử cung và độ thông vòi trứng bằng kỹ thuật HYFOSY. Với các cặp vợ chồng khám hiếm muộn, kỹ thuật siêu âm HYFOSY tại Đông Đô IVF Center cho phép đánh giá mức độ lưu thông của vòi trứng và hình thái buồng tử cung, giúp xác định xem có yếu tố nào ngoài tư thế tử cung đang cản trở việc thụ thai hay không.

Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản như Bác sĩ Chuyên Khoa II Tăng Đức Cương, Thạc sĩ Bác sĩ Ngô Thị Diễm, Đông Đô IVF Center mang lại sự đảm bảo cho những mẹ bầu có tử cung ngà sau khi làm IVF. Tỷ lệ thành công của Đông Đô IVF Center lên đến 80%.

Khách hàng sẽ được đội ngũ chăm sóc khách hàng tư vấn cụ thể trước khi bước vào quy trình IVF. Tham khảo thêm bài viết Làm IVF hết bao nhiêu tiền? để biết thêm chi tiết.

Chia sẻ từ bệnh nhân tìm con 15 năm, đón con thành công tuổi 40: “Đến chị còn đón con thành công thì không ai là không làm được. Chị rất hài lòng về cách làm việc của các bác sĩ tại đây, Chị luôn cảm thấy mọi người thân thiện như ở nhà, đem lại cảm giác thoải mái tinh thần trong suốt quá trình làm IVF.”

Câu Hỏi Thường Gặp Về Tử Cung Ngả Sau Khi Làm IVF

Một số thắc mắc phổ biến về làm IVF khi có tử cung ngả sau:

Tử Cung Ngả Sau Có Khó Có Con Hơn Người Bình Thường Không?

Trong phần lớn trường hợp là không. Tử cung ngả sau di động không cản trở tinh trùng gặp noãn, không cản trở phôi làm tổ, nên khả năng thụ thai tự nhiên gần như không đổi. Chỉ khi tử cung ngả sau đi kèm bệnh lý nền như lạc nội mạc tử cung hay u xơ thì khả năng sinh sản mới có thể bị ảnh hưởng, và khi đó chính bệnh nền mới là yếu tố cần điều trị.

Tử Cung Ngả Sau Có Làm Giảm Tỷ Lệ Thành Công IVF Không?

Không. Với tử cung ngả sau di động, tỷ lệ thành công thụ tinh ống nghiệm tương đương tử cung ngả trước. Tư thế tử cung chỉ ảnh hưởng đến kỹ thuật luồn ống thông khi chuyển phôi, và điều này được xử lý bằng kinh nghiệm của bác sĩ cùng hỗ trợ siêu âm, không ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.

Tử Cung Ngả Sau Có Cần Điều Trị Để Làm Cho “Thẳng Lại” Không?

Tử cung ngả sau di động không cần điều trị và cũng không có cách nào “nắn thẳng” vĩnh viễn, vì đây là biến thể bình thường, không phải bệnh. Chỉ khi tử cung ngả sau cố định do bệnh lý nền, bác sĩ mới điều trị bệnh lý đó (ví dụ lạc nội mạc tử cung), không phải điều trị bản thân tư thế tử cung.

Tư Thế Quan Hệ Hay Tư Thế Nằm Sau Khi Quan Hệ Có Giúp Dễ Thụ Thai Hơn Khi Tử Cung Ngả Sau Không?

Không có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy tư thế quan hệ hay việc kê cao hông sau quan hệ làm tăng khả năng thụ thai ở người tử cung ngả sau. Tinh trùng di chuyển chủ động và không phụ thuộc vào trọng lực. Điều hữu ích hơn là canh đúng thời điểm rụng trứng và đi khám khi cần, không phải tìm mẹo dân gian.

Tử Cung Ngả Sau Khi Mang Thai Có Nguy Hiểm Không?

Phần lớn không. Khi thai lớn dần, thường vào khoảng tuần thứ 12-14, tử cung tự nâng lên khỏi khung chậu và trở về tư thế trước một cách tự nhiên. Đại đa số thai kỳ ở người tử cung ngả sau diễn ra bình thường. Khám thai định kỳ giúp theo dõi và yên tâm hơn trong giai đoạn đầu.