AMH là hormone glycoprotein do tế bào hạt nang noãn buồng trứng sản xuất, phản ánh trực tiếp số lượng nang noãn, hay dự trữ buồng trứng còn lại. Nếu chỉ số quá cao, có thể bạn đang bị đa nang buồng trứng, nếu quá thấp có khả năng suy giảm dự trữ buồng trứng.

Chỉ số AMH ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản và kết quả của IVF. Tại Đông Đô IVF Center, BSCKII. Tăng Đức Cương tư vấn phác đồ AMH cá nhân hóa 1:1, sử dụng liều đặc trị. Theo dõi bài viết giúp khách hàng hiểu được cơ thể mình thông qua xét nghiệm AMH.

Chỉ Số AMH Là Gì?

AMH (Anti-Mullerian Hormone) là hormone glycoprotein, được sản xuất bởi tế bào hạt (granule cells) của nang noãn buồng trứng ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

AMH bắt đầu được sản xuất từ khoảng tuần 36 của thai kỳ và tiếp tục trong suốt thời kỳ sinh sản. Nồng độ AMH tăng dần từ khi dậy thì, đạt đỉnh cao ở độ tuổi 25-30, sau đó giảm đều theo tuổi và về gần bằng 0 khi mãn kinh.

AMH phản ánh số lượng noãn còn lại. Chỉ số AMH cần được đọc cùng với AFC (siêu âm đếm nang), tiền sử lâm sàng và độ tuổi để nhận định được chính xác nhất.

Tác Dụng Của Xét Nghiệm AMH

Xét nghiệm AMH cung cấp 3 thông tin lâm sàng quan trọng như sau:

Đánh Giá Khả Năng Sinh Sản Của Phụ Nữ

Chỉ số AMH phản ánh trực tiếp số lượng nang noãn còn lại trong buồng trứng. Trong IVF, chỉ số AMH còn kiểm tra khả năng buồng trứng phản ứng với thuốc kích trứng.

Tùy vào tình trạng hiện tại của buồng trứng mà bác sĩ sẽ điều chỉnh phác đồ điều trị giúp mẹ chọc hút được nhiều noãn nhất, tăng cơ hội tạo phôi.

Dấu Hiệu Lão Hóa Buồng Trứng

Chỉ số AMH sẽ giảm dần theo độ tuổi, và rõ rệt nhất là khi vào giai đoạn mãn kinh từ sau 35 tuổi. Tuổi mãn kinh ở phụ nữ là 50 tuổi, nhưng hoàn toàn có nhiều trường hợp chị em mãn kinh sớm, khiến sức khỏe sinh sản suy giảm ở độ tuổi sớm hơn rất nhiều.

Kiểm tra AMH đo lường được số lượng trứng còn lại, tiên đoán được độ tuổi mãn kinh chính xác. Từ đó, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng hormone thay thế, hạn chế ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm sinh lý.

Đánh giá tổn thương buồng trứng sau điều trị

Khi buồng trứng bị tổn thương, nang noãn ít, AMH giảm. Hóa trị và xạ trị ung thư, lạc nội mạc tử cung nặng, viêm buồng trứng, suy buồng trứng. AMH được đo trước và sau điều trị để đánh giá mức độ suy giảm dự trữ – từ đó định hướng phục hồi phù hợp và lập kế hoạch sinh sản sau điều trị ung thư.

Yếu tố nào ảnh hưởng đến chỉ số AMH?

Chỉ số AMH chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố – một số không thể thay đổi, một số có thể điều chỉnh phần nào qua can thiệp y tế hoặc lối sống.

• Tuổi tác là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất. AMH giảm tự nhiên theo tuổi – tốc độ giảm tăng nhanh sau 35. Đây là lý do phụ nữ có kế hoạch sinh con muộn nên tầm soát AMH sớm để nắm rõ tình trạng dự trữ.
• Di truyền và bệnh lý bẩm sinh: Hội chứng Turner (45,X), tiền đột biến Fragile X và một số bất thường nhiễm sắc thể khác ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng nang noãn từ khi sinh ra – dẫn đến AMH thấp từ sớm.
• Hóa trị và xạ trị ung thư gây tổn thương nang noãn trực tiếp và thường không hồi phục. Mức độ giảm AMH phụ thuộc loại thuốc, liều lượng và tuổi bệnh nhân tại thời điểm điều trị. Đây là lý do tầm soát AMH và trữ đông noãn trước điều trị ung thư được khuyến nghị cho phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.
• Phẫu thuật buồng trứng, đặc biệt cắt u nang lạc nội mạc tử cung buồng trứng (endometrioma) nhiều lần, làm giảm mô buồng trứng chức năng và kéo theo giảm AMH. Mỗi lần phẫu thuật đều có nguy cơ mất thêm dự trữ.
• Hội chứng buồng trứng chuyển hóa đa nội tiết (PMOS): Tên cũ là Hội chứng buồng trứng đa nang- PCOS, thường đi kèm AMH cao bất thường (thường trên 10 ng/mL) do tăng số lượng nang noãn nhỏ không phát triển bình thường, phản ánh rối loạn phát triển nang.
• Suy buồng trứng sớm (POI): AMH giảm rất thấp hoặc không đo được – phản ánh suy giảm nang noãn nặng trước tuổi 40.
• Thuốc tránh thai uống (OCP) tạm thời làm giảm AMH trong thời gian sử dụng – thường phục hồi trong 2-3 tháng sau ngưng thuốc.
• Hút thuốc lá và béo phì có liên kết nhất định với AMH thấp hơn theo y văn – tuy nhiên bằng chứng chưa nhất quán và mức độ ảnh hưởng thấp hơn nhiều so với tuổi tác hay can thiệp y tế.

Khi Nào Cần Xét Nghiệm AMH?

Xét nghiệm AMH được chỉ định khi cho nhiều đối tượng khác nhau. Đây là xét nghiệm không phụ thuộc vào chu kỳ kinh và có thể thực hiện vào bất kỳ ngày nào trong tháng. Một số đối tượng được xét nghiệm AMH bao gồm:

• Phụ Nữ Hiếm Muộn: Phụ nữ dưới 35 tuổi chưa có thai sau 12 tháng quan hệ đều đặn không tránh thai – hoặc trên 35 tuổi sau 6 tháng – nên được tầm soát AMH sớm. AMH giúp định hướng liệu tình trạng hiếm muộn có liên quan đến dự trữ buồng trứng không và phương án điều trị phù hợp là gì.
• Chuẩn Bị IVF Hoặc IUI: AMH là thông tin nền tảng để bác sĩ chọn phác đồ kích thích buồng trứng phù hợp – liều thuốc, loại phác đồ và chiến lược thu noãn. AMH thấp gợi ý cần phác đồ nhẹ nhàng và có thể cần gom noãn nhiều chu kỳ; AMH cao cảnh báo nguy cơ quá kích và cần điều chỉnh liều. Tùy vào tình trạng dự trữ buồng trứng và thể trạng bệnh nhân (bệnh lý nền), bác sĩ sẽ quyết định phù hợp với làm ivf hay làm iui.
• Trước Và Sau Điều Trị Ung Thư: Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản chuẩn bị hóa trị hoặc xạ trị nên đo AMH ngay – để đánh giá dự trữ hiện tại và cân nhắc trữ đông noãn trước điều trị. Sau điều trị, AMH theo dõi giúp đánh giá mức độ tổn thương buồng trứng.
• Tiền Sử Gia Đình Mãn Kinh Sớm Hoặc Nguy Cơ Di Truyền: Phụ nữ có mẹ hoặc chị em gái mãn kinh trước 40 tuổi, hoặc có bất thường nhiễm sắc thể được phát hiện, nên tầm soát AMH chủ động – ngay cả khi chưa có triệu chứng.
• Hội Chứng Buồng Trứng Chuyển Hóa Đa Nội Tiết (PMOS): AMH giúp xác nhận chẩn đoán Hội chứng Buồng trứng chuyển hóa da nột tiết (PMOS) – tên cũ là Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). AMH cao trong PMOS cũng cần được cân nhắc khi lập kế hoạch kích thích buồng trứng để tránh nguy cơ quá kích.

Ý Nghĩa Các Chỉ Số AMH Trong Hỗ Trợ Sinh Sản
Chỉ số AMH ảnh hưởng trực tiếp đến việc lựa chọn phác đồ kích thích buồng trứng trong thụ tinh ống nghiệm.

Với trường hợp các gia đình mong muốn điều trị Hỗ Trợ Sinh Sản, Bác sĩ CKII Tăng Đức Cương, Giám đốc Đông Đô IVF Center, sẽ trực tiếp tham gia xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, điều chỉnh liều lượng thuốc kích trứng giúp các gia đình tối ưu cơ hội đón con.

Câu hỏi thường gặp về chỉ số AMH

Một số câu hỏi thường gặp về chỉ số AMH:

Chỉ Số AMH Là Gì?

AMH (Anti-Mullerian Hormone) là hormone glycoprotein do tế bào hạt nang noãn buồng trứng sản xuất. Chỉ số AMH phản ánh số lượng nang noãn còn lại – hay dự trữ buồng trứng – và là marker quan trọng nhất trong đánh giá khả năng sinh sản và lập kế hoạch thụ tinh ống nghiệm.

Chỉ Số AMH Bao Nhiêu Là Bình Thường?

Ở phụ nữ dưới 38 tuổi, chỉ số AMH bình thường nằm trong khoảng 2,0-6,8 ng/mL theo y văn. AMH khoảng 1,0-1,5 ng/mL cho thấy dự trữ giảm; dưới 0,5 ng/mL là dự trữ cạn kiệt. AMH thường trên 10 ng/mL gặp trong PCOS. Kết quả cần bác sĩ giải thích theo độ tuổi và bối cảnh lâm sàng.

AMH Thấp Có Mang Thai Được Không?

Có – AMH thấp không có nghĩa là không thể mang thai. Chỉ số thấp phản ánh dự trữ buồng trứng giảm. Với hỗ trợ y tế, chiến lược gom noãn nhiều chu kỳ hoặc phác đồ kích thích phù hợp giúp nhiều bệnh nhân AMH thấp vẫn có noãn chất lượng để tạo phôi và mang thai thành công.

Xét Nghiệm AMH Có Cần Nhịn Ăn Không?

Không – xét nghiệm AMH không yêu cầu nhịn ăn và có thể thực hiện bất kỳ ngày nào trong chu kỳ kinh, không cần tính ngày. Đây là ưu điểm so với FSH phải đo vào ngày 2-3 chu kỳ.

AMH Cao Có Nghĩa Là Gì?

AMH cao – thường trên 10 ng/mL – thường gặp trong hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), phản ánh số lượng nang noãn nhỏ tăng cao bất thường. AMH cao trong PCOS không đồng nghĩa dự trữ tốt hay dễ mang thai – ngược lại, cần theo dõi kỹ để tránh nguy cơ quá kích buồng trứng khi kích thích.