Thủ thuật IVF (thụ tinh trong ống nghiệm), là một chuỗi các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, trong đó trứng và tinh trùng được kết hợp bên ngoài cơ thể để tạo thành phôi. Phôi sau đó được chuyển vào buồng tử cung của mẹ để bắt đầu quá trình làm tổ và phát triển thành thai nhi. Đây là phương pháp điều trị vô sinh, hiếm muộn phổ biến, hiệu quả cao, đặc biệt là các trường hợp không rõ nguyên nhân, đã thất bại IUI 2-3 chu kỳ liên tục.

Quy trình IVF bao gồm nhiều bước y khoa phức tạp và được theo dõi sát sao. Tổng thời gian làm IVF thường kéo dài từ 4-6 tuần, tùy vào cơ địa từng bệnh nhân. Các giai đoạn chính gồm: kích trứng, chọc hút trứng, tạo phôi và chuyển phôi

Giá làm IVF trung bình từ 80.000.000 – 150.000.000 VND, tùy vào các kỹ thuật chuyên sâu lựa chọn. IVF là phương pháp hỗ trợ sinh sản hiệu quả nhất hiện nay, nhưng vẫn tiềm ẩn các rủi ro có thể gặp như hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS), đa thai, thai ngoài tử cung, sinh non hoặc thậm chí là sảy thai.

Vậy thực chất phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm IVF là gì, khác gì so với IUI, các bước làm IVF diễn ra thế nào và cần chuẩn bị những gì. Để bạn có cái nhìn toàn diện hơn về phương pháp này, bác sĩ CKII Tăng Đức Cương, Giám đốc Đông Đô IVF Center, có chia sẻ chi tiết dưới bài viết này.

Thụ Tinh Ống Nghiệm IVF Là Gì? Thế Nào Là Thụ Tinh Trong Ống Nghiệm?

Thụ tinh ống nghiệm (In vitro fertilisation), hay còn gọi là IVF là một phương pháp hỗ trợ sinh sản phổ biến (ART). Đây là một phương pháp điều trị vô sinh với một chuỗi các thủ tục phức tạp có thể hỗ trợ mang thai thành công.

Quá trình này bao gồm việc theo dõi và kích thích quá trình rụng trứng, sau đó lấy một hoặc nhiều trứng cho phép thụ tinh trong môi trường nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Trứng sau khi thụ tinh sẽ tạo thành phôi, được nuôi từ 3-5 ngày, sau đó được chuyển vào tử cung. Phương pháp này được thực hiện khi các phương pháp khác đơn giản hơn, ít tốn kém hơn, cho tỷ lệ thành công không cao hoặc đã thất bại.

Phương pháp này ra đời năm 1978, với em bé IVF đầu tiên là Louise Brown. Tới nay, đã có hơn 13 Triệu trẻ em được sinh ra nhờ phương pháp này. Tại Việt Nam, ca IVF đầu tiên được thực hiện năm 1997, với em bé IVF đầu tiên chào đời ngày 30/04/1998 tại Bệnh viện Từ Dũ. Tại Việt Nam hiện nay cũng có khoảng 500.000 em bé được sinh ra nhờ phương pháp này.

Trường Hợp Nào Nên Thực Hiện Cấy IVF Thụ Tinh Ống Nghiệm?

Có nhiều lý do để lựa chọn làm IVF, nhưng không phải ai cũng được chỉ định làm IVF. Bác sĩ sẽ đánh giá toàn diện sức khỏe sinh sản và chỉ định tùy theo mong muốn sinh con của gia đình.

Một số trường hợp nên cân nhắc bao gồm:

Bệnh Nhân Nam Có Bất Thường Về Tinh Trùng

Bệnh nhân nam có bất thường ở bộ phận sinh dục hoặc bất thường ở tinh trùng, khiến khả năng thành công khi thụ tinh tự nhiên, hay bơm tinh trùng vào buồng tử cung gần như bằng không. Cụ thể:

• Tinh trùng ít – thiểu tinh trùng (oligozoospermia): Mật độ tinh trùng <5 triệu/mL
• Tinh trùng yếu – nhược tinh (asthenozoospermia): Tỉ lệ di động tiến tới (PR) <10%
• Tinh trùng dị dạng (teratozoospermia): Tỷ lệ hình thái bình thường <2%
• Tinh trùng OAT: cả 3 chỉ số về mật độ, tỷ lệ di động và hình thái đều kém
• Vô tinh (tắc nghẽn và không tắc nghẽn): không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch
• Xuất tinh ngược dòng (retrograde ejaculation) và rối loạn phóng tinh
• Yếu tố miễn dịch học

Bệnh Nhân Nữ Có Vấn Đề Về Tử Cung, Buồng Trứng

Bệnh nhân nữ được chỉ định làm IVF chủ yếu do các bệnh lý liên quan đến cấu trúc và chức năng của cơ quan sinh sản nữ: rối loạn phóng noãn, trở ngại về giải phẫu và môi trường nội mạc. Các trường hợp cụ thể được chỉ định như sau:

• Tổn thương hoặc tắc nghẽn ống dẫn trứng hai bên
• Rối loạn rụng trứng
• Lạc nội mạc tử cung (endometriosis)
• U xơ tử cung:
• Polyp vùng chậu: tử cung
• Hội chứng buồng trứng chuyển hóa đa nội tiết (PMOS) – trước đây là buồng trứng đa nang (PCOS)
• Suy giảm dự trữ buồng trứng

Lý Do Khác

Một số trường hợp các bệnh nhân khác cũng

• Vợ chồng lớn tuổi: Trên 35 tuổi đối với nữ hoặc trên 40 tuổi đối với nam.
• Không rõ nguyên nhân (unexplained fertility)
• Rối loạn di truyền, mong muốn sàng lọc di truyền và can thiệp tiền làm tổ (PGT)
• Tiền sử phẫu thuật phòng ngừa thai: thắt ống dẫn tinh, thắt ống dẫn trứng
• Bảo tồn khả năng sinh sản (fertility preservation) trước khi điều trị ung thư hoặc các bệnh tự miễn
• Hiến trứng, hiến tinh trùng, hiến noãn
• Đã thử các phương pháp khác và không thành công

7 Bước Trong Quy Trình Thực Hiện IVF

Quá trình 1 chu kỳ IVF tiêu chuẩn kéo dài từ 6-8 tuần, trải qua 7 bước từ buổi thăm khám đầu tiên đến khi có thai. Cụ thể:

Bước 1: Thăm Khám Buổi Đầu Tiên

Buổi thăm khám đầu tiên giúp đánh giá chính xác nguyên nhân vô sinh và lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp nhất cho từng cặp vợ chồng.

• Xét nghiệm cho người vợ: Đánh giá dự trữ buồng trứng (Chỉ số AMH, FSH, LH, E2), siêu âm nang noãn(AFC), kiểm tra nội tiết tố, vòi trứng và khám tử cung (HSG – chụp X quang tử cung vòi trứng, soi buồng tử cung).
• Xét nghiệm cho người chồng: Tinh dịch đồ (phân tích số lượng, hình thái, độ di động), hormone sinh dục nam, và sàng lọc các bệnh lý di truyền/viêm nhiễm.
• Xét nghiệm chung cho cả hai vợ chồng: Nhóm máu, yếu tố RH, các bệnh lây truyền qua đường tình dục (HIV, viêm gan B/C, giang mai), và xét nghiệm các bệnh di truyền (nếu có tiền sử ở gia đình).

Bước 2: Kích Thích Buồng Trứng

Giai đoạn này kéo dài 8-14 ngày (tùy vào phác đồ kích trứng). Mục tiêu giai đoạn này là để nhiều nang noãn trưởng thành thu hoạch được trong 1 lần chọc hút noãn.

Mẹ sẽ được yêu cầu tiêm thuốc đúng liều lượng và đúng khung giờ mỗi ngày để đạt hiệu quả tối ưu. Bác sĩ cũng sẽ liên tục theo dõi bằng siêu âm (đo kích thước nang) và xét nghiệm máu (đo nồng độ Estradiol – E2) để điều chỉnh liều thuốc kịp thời.

Bước 3: Chọc Hút Noãn (Thu Hoạch Noãn)

Khi có tối thiểu 3 noãn đạt kích thước 18-22mm, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm mũi trưởng thành noãn (HCG hoặc GnRH agonist) để chuẩn bị cho chọc hút. Thủ thuật chọc hút noãn được thực hiện 36-40h sau khi tiêm.

Bác sĩ dùng kim hút dịch nang qua đường âm đạo, chọc hút dịch noãn ra chuyển vào phòng lab để lọc rửa. Quy trình diễn ra khoảng 20-30 phút. bệnh nhân được gây mê hoàn toàn. Sau khi chọc hút, bệnh nhân sẽ ở lại bệnh viện theo dõi khoảng 1 tiếng. Các triệu chứng có thể cảm thấy là đau tức nhẹ vùng bụng, ra máu ít.

Trung bình 1 lần chọc trứng thường thu được 8-16 noãn.

Bước 4: Lấy Tinh Trùng

Lấy tinh trùng thường thực hiện vào ngày chọc hút noãn. Có 2 phương pháp lấy tinh trùng:

• Tự lấy trong phòng lấy tinh trùng nếu tinh trùng bình thường
• Can thiệp bằng thủ thuật như PESA (chọc hút tinh trùng từ mào tinh hoàn), hoặc MicroTESE (vi phẫu thuật tinh hoàn tìm kiếm tinh trùng) nếu không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch.

Bước 5: Thụ Tinh, Nuôi Phôi Và Lựa Chọn Phôi

Noãn và tinh trùng sẽ được kết hợp trong phòng lab để tạo ra phôi. Có 2 kỹ thuật thụ tinh như sau:

• Thụ tinh ống nghiệm: tinh trùng và trứng sau lọc rửa sẽ được cho vào cùng một đĩa thủy tinh, tinh trùng sẽ tiến tới và thụ tinh với trứng.
• Tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI): Trong trường hợp tinh trùng không thể tiến tới hoặc di động kém nhưng vẫn có hình thái tốt, chuyên gia phôi học sẽ hỗ trợ thụ tinh bằng cách tiêm vào bào tương noãn.

Phôi sau đó được nuôi trong tủ nuôi cấy từ 3-5 ngày, phôi có chất lượng tốt nhất sẽ được chọn để chuyển phôi. Nếu gia đình có nguyện vọng thực hiện sàng lọc di truyền tiền làm tổ, thời gian sẽ kéo dài thêm 2 tuần đến khi có kết quả.

Bước 6: Chuyển Phôi Vào Buồng Tử Cung

Sau khi quyết định được phôi để chuyển, bác sĩ sẽ hẹn bệnh nhân thực hiện thủ thuật chuyển phôi.

Với các gia đình trẻ tuổi, niêm mạc tốt, có thể thực hiện chuyển phôi ngay sau khi nuôi phôi. Nhưng nếu gia đình lớn tuổi, môi trường niêm mạc tử cung chưa thuận lợi, bác sĩ sẽ chỉ định đông phôi và thêm một chu kỳ canh niêm mạc (10-18 ngày) để đảm bảo tỷ lệ làm tổ thành công tốt nhất.

Thủ thuật chuyển phôi diễn ra nhanh chóng khoảng 10-15 phút và không gây mê. Bác sĩ dùng ống mềm (catheter) đưa phôi đã chọn vào buồng tử cung qua siêu âm. Sau chuyển phôi, người vợ tiếp tục được chỉ định sử dụng thuốc hỗ trợ hoàng thể (Progesterone) để hỗ trợ niêm mạc giai đoạn đầu.

Bước 7: Thử Thai Và Theo Dõi Thai

Khoảng từ 10-14 ngày sau chuyển phôi, bác sĩ sẽ hẹn bệnh nhân làm xét nghiệm beta HCG để xác định khả năng có thai. Nếu kết quả dương tính (>25IU/L) bác sĩ sẽ chỉ định tiếp tục theo dõi, vì chỉ số này sẽ nhân đôi mỗi ngày.

Thai phụ sẽ tiếp tục sử dụng thuốc hỗ trợ hormone suốt giai đoạn này cho hết 3 tháng đầu thai kỳ (tam cá nguyệt thứ nhất), hoặc cho tới khi nhau thai phát triển ổn định, bác sĩ sẽ bàn giao việc theo dõi qua sản khoa.

Nếu kết quả âm tính, bác sĩ IVF sẽ chỉ định thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu để tìm nguyên nhân. Bệnh nhân cũng cần chuẩn bị sức khỏe, tinh thần và tài chính cho lần thực hiện tiếp theo.

Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Tới Tỷ Lệ Thành Công Của Kỹ Thuật IVF

Công nghệ hỗ trợ sinh sản (ART) ngày càng trở nên hiện đại hơn, phương pháp IVF cũng được bổ trợ bằng các công nghệ nuôi phôi Timelapse kết hợp AI, sàng lọc di truyền phôi (PGT), giúp nâng cao đáng kể tỷ lệ thành công. Tuy nhiên, kết quả IVF vẫn phụ thuộc phần lớn vào 5 yếu tố sinh học cá nhân của từng cặp vợ chồng như sau:

• Độ tuổi thực hiện: Yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất. Nữ giới dưới 35 tuổi có tỷ lệ thành công cao hơn đáng kể so với nhóm trên 40 tuổi do chất lượng trứng suy giảm theo thời gian.
• Chất lượng trứng và tinh trùng: Trứng và tinh trùng khỏe mạnh giúp tạo phôi chất lượng, phôi khỏe mạnh sẽ tăng khả năng làm tổ và phát triển thành em bé.
• Tình trạng niêm mạc tử cung: Niêm mạc đạt chuẩn từ 7-14mm, ngoài mốc này hay có tình trạng viêm mạn tính, tụ dịch, … sẽ làm giảm khả năng phôi bám vào tử cung làm tổ.
• Số lượng và chất lượng phôi được chuyển: Chuyển ít phôi tốt có khả năng đậu cao hơn chuyển nhiều phôi nhưng chất lượng kém.
• Lối sống của người bệnh: Căng thẳng kéo dài, mất ngủ và hút thuốc, sử dụng đồ uống có cồn làm ảnh hưởng tới quá trình làm tổ và giữ thai sau chuyển phôi.

Các yếu tố về kỹ thuật, chuyên môn bác sĩ bao gồm:

• Chuyên môn của bác sĩ điều trị: Bác sĩ giỏi sẽ lựa chọn phác đồ, hiệu chỉnh lượng thuốc phù hợp với từng bệnh nhân, quyết định thời điểm chọc hút trứng, phương pháp thụ tinh và thời điểm chuyển phôi, đánh giá môi trường tử cung trước khi chuyển.
• Công nghệ, kỹ thuật trong điều trị: yếu tố công nghệ, kỹ thuật giúp nuôi phôi và lựa chọn phôi khỏe mạnh để chuyển như sàng lọc di truyền tiền làm tổ (PGT), kỹ thuật thủy tinh hóa – vitrification, hệ thống nuôi cấy phôi timelapse kết hợp AI, .. cùng các kỹ thuật giúp sàng lọc tinh trùng, nuôi trứng non (IVM), hay thụ tinh (ICSI), …

Tại Đông Đô IVF Center, tỷ lệ thành công lên đến 80% (thống kê năm 2025) nhờ đội ngũ chuyên môn lên đến 20 năm kinh nghiệm cùng các công nghệ, kỹ thuật hiện đại liên tục được ứng dụng.

Em Bé Thụ Tinh Trong Ống Nghiệm Có Khỏe Mạnh Không?

Sinh con bằng phương pháp IVF không ảnh hưởng đến sức khỏe em bé. Từ thời điểm em bé IVF đầu tiên ra đời tới nay, phần lớn các nghiên cứu trên thế giới đều chỉ ra sự tương đồng về thể chất, trí tuệ và khả năng học tập của em bé thụ tinh ống nghiệm so với trẻ thụ thai tự nhiên.

Yếu tố quyết định đặc điểm của em bé không phụ thuộc vào phương pháp thụ thai mà phụ thuộc vào chất lượng trứng, tinh trùng, sức khỏe của bố mẹ và quá trình chăm sóc thai kỳ. Một số trường hợp rủi ro như đa thai, sinh non, hay dị tật bẩm sinh thường đến từ yếu tố nền của bố mẹ khi thực hiện IVF, hoặc bản thân thai kỳ, tuổi cao, bệnh lý nền,…

Mặt khác, với sự phát triển của công nghệ y học hiện nay, tỷ lệ mang thai và sinh con khỏe mạnh cải thiện đáng kể nhờ các công nghệ như: nuôi cấy phôi ngày 5, xét nghiệm sàng lọc di truyền tiền làm tổ – pgt, kỹ thuật chuyển đơn phôi, … giúp các gia đình đón con khỏe mạnh, tránh được các bệnh di truyền.

Thụ Tinh Trong Ống Nghiệm Hết Bao Nhiêu Tiền?

Chi phí làm IVF không cố định cho mọi gia đình, mà tùy vào sức khỏe của bố mẹ và phác đồ điều trị. Thông thường, chi phí này rơi vào khoảng 80-150 triệu, bao gồm các khoản như:

• Thăm khám và xét nghiệm: các thăm khám xét nghiệm ban đầu
• Kích thích buồng trứng: thuốc kích thích buồng trứng, thuốc trưởng thành noãn, siêu âm và xét nghiệm theo dõi, …
• Chọc hút noãn, thụ tinh và nuôi cấy phôi
• Chuyển phôi
• Trữ đông phôi/trứng/tinh trùng: tùy vào số lượng lưu trữ.
• Các kỹ thuật hỗ trợ: ICSI – tiêm tinh trùng vào bào tương noãn, hay PGT – sàng lọc phôi tiền làm tổ, nuôi phôi ngày 5, …

Để biết rõ các thông tin này, người bệnh hãy liên hệ bộ phận chăm sóc khách hàng của Đông Đô IVF Center tại 088 618 6565 hoặc 1900 1965 nhánh số 5.

Phân Biệt Hai Phương Pháp IVF Và IUI

Thủ thuật IVF là chuỗi các kỹ thuật để thụ tinh bên ngoài cơ thể, còn IUI là bơm tinh trùng đã qua lọc rửa trực tiếp vào buồng tử cung để tăng cơ hội thụ thai tự nhiên. Để hiểu rõ và phân biệt 2 phương pháp này, có thể đánh giá qua 7 tiêu chí sau:

Rủi Ro Có Thể Gặp Khi Áp Dụng Thủ Thuật IVF Là Gì?

IVF là một kỹ thuật hỗ trợ sinh sản an toàn và hiệu quả, song bất kỳ can thiệp y khoa nào cũng tiềm ẩn rủi ro và tác dụng phụ nhất định. Dưới đây là tác dụng phụ và rủi ro theo từng giai đoạn:

Hội Chứng Quá Kích Buồng Trứng (OHSS)

Hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS), thường gặp ở bệnh nhân trẻ dưới 35 tuổi, có hội chứng nội tiết chuyển hóa buồng trứng (PMOS – PCOS). Các triệu chứng đi kèm đau bụng, buồn nôn, chướng bụng, nặng hơn có thể nhập viện theo dõi.

Tuy nhiên tỷ lệ xảy ra biến chứng này là cực kỳ thấp, hoàn toàn có thể tiên lượng và dự phòng nhờ phác đồ kích thích buồng trứng cá nhân hóa.

Nguy Cơ Đa Thai Khi Chuyển Nhiều Phôi

Do thủ thuật chuyển nhiều phôi để tăng tỷ lệ thành công, tỷ lệ song thai hoặc đa thai trong IVF cao hơn tự nhiên, kéo theo sinh non, em bé nhẹ cân hoặc tiền sản giật.

Nguy Cơ Thai Ngoài Tử Cung

Tỷ lệ thai ngoài tử cung và dọa sảy hoặc sảy thai sớm ở 12 tuần đầu trong nhóm phụ nữ lớn tuổi (trên 38 tuổi) là một thách thức đáng kể, do chất lượng noãn và phôi giảm theo tuổi tác và các yếu tố đa thai gây quá tải cho tử cung. Đây là tình trạng nguy hiểm cần can thiệp sớm.

Chảy Máu Hoặc Nhiễm Trùng Nhẹ Sau Thủ Thuật

Sau khi chọc hút trứng hoặc chuyển phôi, bệnh nhân có thể chảy máu vùng kín hoặc nhiễm trùng nhẹ, thường có thể xử lý nhanh chóng, không ảnh hưởng về sau.

Đông Đô IVF Center – Đơn Vị Thụ Tinh Trong Ống Nghiệm Uy Tín, Tỷ Lệ Thành Công Cao

Đông Đô IVF Center – Trung tâm hỗ trợ sinh sản Bệnh viện Đông Đô đã thành công giúp hơn 12000 gia đình từ 54 quốc gia trên thế giới thành công đón con yêu. Đơn vị được đông đảo bệnh nhân tin tưởng và là lựa chọn của giới tinh hoa nghệ sĩ.

Tỷ Lệ Thành Công Cao Với Phương Pháp IVF

Đông Đô IVF Center là đơn vị hỗ trợ sinh sản có tỷ lệ thành công IVF lên đến 80%. Đặc biệt ở nhóm phụ nữ dưới 35 tuổi.

Đội Ngũ Bác Sĩ Và Chuyên Gia Y Tế Có Thâm Niên Trong Ngành

Trung tâm được dẫn dắt bởi BSCKII. Tăng Đức Cương, Giám đốc Trung tâm IVF Đông Đô, gần 20 năm kinh nghiệm hỗ trợ sinh sản, được đào tạo tại Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện DREUX (Pháp), thuộc nhóm bác sĩ tiên phong lĩnh vực này tại miền Bắc. Cùng đồng hành là đội ngũ chuyên viên phôi học và bác sĩ chuyên sâu  – yếu tố trực tiếp quyết định chất lượng phôi và kết quả điều trị:

• Thạc sĩ Bác sĩ Ngô Thị Diễm, hơn 15 năm kinh nghiệm, trong đó hơn 10 năm kinh nghiệm làm việc tại Bệnh viện E trung ương
• Thạc sĩ Phùng Thị Sơn, hơn 10 năm kinh nghiệm trong công nghệ sinh học, trong đó có được đào tạo tại Séc.
• Tiến sĩ Đỗ Mạnh Hưng, hơn 10 năm kinh nghiệm trong công nghệ sinh học, trong đó có được đào tạo tại Hàn Quốc.

Mô hình điều trị liên khoa Nam học – Sản phụ khoa – Đa khoa giúp bệnh nhân được đánh giá toàn diện, xử lý kịp thời các bệnh nền trước khi thực hiện IVF, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị.

Hệ Thống Lab Với Công Nghệ IVF Hiện ĐạiĐông Đô IVF Center luôn ứng dụng những công nghệ hiện đại nhất để khắc phục các nguyên nhân vô sinh của bệnh nhân, tối ưu tỷ lệ thành công. Một số công nghệ hiệu quả hiện nay bao gồm:

• Piezo ICSI – tiêm tinh trùng vào bào tương noãn bằng kim đầu tù kết hợp xung Piezoelectric
• Nuôi phôi Timelapse kết hợp AI – giúp chuyên gia phôi học đánh giá phôi mà không ảnh hưởng đến môi trường nuôi phôi
• LensHooke R11 Plus: Đánh giá mức độ phân mảnh tinh trùng, chẩn đoán đứt gãy DNA chuỗi kép ở tinh trùng.

Đội Ngũ Hỗ Trợ 24/7

Đội ngũ trợ lý bác sĩ trực đường dây nóng, sẵn sàng tiếp nhận các thắc mắc về triệu chứng, thuốc thang và lịch tiêm. Trung tâm mở cửa cả 7 ngày trong tuần, phù hợp cho các gia đình sắp xếp công việc thăm khám. Nền tảng số giúp ghi nhận nhật ký tiêm, thông báo lịch siêu âm và xét nghiệm tự động, đồng thời cho phép bệnh nhân liên hệ với bác sĩ hàng ngày để điều chỉnh phác đồ khi có dấu hiệu bất thường.