Bài viết được thực hiện bởi Bác sĩ Chuyên khoa II Bùi Đức Linh, và có sự tham vấn chuyên môn của Bác sĩ Chuyên khoa II Tăng Đức Cương, Giám Đốc Đông Đô IVF Center.

Khâu eo cổ tử cung là thủ thuật khâu một vòng tròn quanh cổ tử cung nhằm dự phòng sảy thai. Phương pháp này được thực hiện trong các trường hợp: chẩn đoán hở eo tử cung, mang song thai hoặc đa thai, xuất hiện giãn hoặc mở cổ tử cung sớm trong thai kỳ, thai phụ từng khâu eo cổ tử cung.

Kỹ thuật khâu eo cổ tử cung có thể được thực hiện qua đường âm đạo, hoặc qua đường bùng. Quy trình gồm 5 bước: Thăm khám và chuẩn bị, gây mê hoặc gây tê, tiến hành thủ thuật khâu eo cổ tử cung, theo dõi sau thủ thuật, và theo dõi thai kỳ. Tới tuần 37 hoặc tuần 39, mẹ bầu sẽ được tháo chỉ khâu eo qua đường âm đạo.

Sau khi khâu eo cổ tử cung, mẹ nên nghỉ ngơi vài ngày, theo dõi dịch và chảy máu âm đạo, kiêng vận động mạnh, tránh quan hệ thời gian đầu, tái khám đúng lịch và chú ý tới các dấu hiệu bất thường.

Khâu Eo Cổ Tử Cung Là Gì?

Khâu eo cổ tử cung (cervical cerclage) hay còn gọi là khâu vòng eo thu hẹp lỗ cổ tử cung, khâu cổ tử cung là thủ thuật khâu một vòng tròn quanh cổ tử cung nhằm dự phòng sảy thai như: thai phụ bị hở eo tử cung, thai phụ có tiền sử sinh non do hở eo tử cung ở các lần mang thai trước, có tiền sử khâu cổ tử cung…

Về bản chất, chỉ khâu được đặt ở cổ tử cung, không phải khâu vào thân tử cung. Mục tiêu của thủ thuật là tạo một vòng nâng đỡ cơ học quanh cổ tử cung và giúp duy trì hàng rào cổ tử cung trong thời gian mang thai. RCOG, Hội Hoàng gia các Bác sĩ Sản khoa và Phụ khoa Vương quốc Anh, lưu ý vai trò của khâu eo cổ tử cung có thể không chỉ nằm ở việc tạo hỗ trợ cơ học mà còn góp phần duy trì chiều dài cổ tử cung và nút nhầy nội cổ tử cung, một hàng rào đối với sự xâm nhập của vi khuẩn đi lên.

Khâu eo cổ tử cung được thực hiện khi có hở eo tử cung qua chẩn đoán hình ảnh (siêu âm thấy chiều dài kênh cổ tử cung ≤ 25mm, đường kính lỗ cổ tử cung rộng ≥ 8mm); có tiền sử sảy thai với tính chất đặc biệt của hở eo (sảy thai liên tiếp 2- 3 lần trở lên, tuổi thai nằm 3 tháng giữa thai kỳ, tuổi thai sảy lần sau nhỏ hơn lần trước, sảy nhanh, thai khi sảy là còn sống nhưng vì quá non tháng nên sau đó mất đi) hoặc sảy thai to, sinh non trước 28 tuần ≥ 2 lần liên tiếp với đặc điểm chuyển dạ sinh nhanh mà không gây đau.

Thời điểm khâu cổ tử cung tốt nhất là khi tuổi thai đạt 14 – 18 tuần và nên khâu trước tuổi thai sảy sau cùng.

Những Trường Hợp Nào Cần Thực Hiện Khâu Eo Cổ Tử Cung?

Khâu cổ tử cung chính là giải pháp an toàn giúp ngăn ngừa nguy cơ sảy thai và sinh non, tuy nhiên không phải mẹ bầu nào cũng cần thực hiện thủ thuật này. Phương pháp này thường được chỉ định với những đối tượng sau đây:

• Thai phụ được chẩn đoán hở eo tử cung: Cổ tử cung có nguy cơ xóa, mở sớm trong thai kỳ mà không kèm chuyển dạ.
• Thai phụ từng sảy thai liên quan đến hở eo tử cung: Đặc biệt trường hợp có tiền sử sảy thai quý II hoặc sảy thai từ 2 lần trở lên chưa xác định rõ nguyên nhân và được bác sĩ đánh giá có nguy cơ suy cổ tử cung.
• Thai phụ mang song thai hoặc đa thai: Có thể được đánh giá chỉ định khâu eo khi cổ tử cung ngắn, chẳng hạn chiều dài cổ tử cung dưới 25 mm; quyết định cần dựa trên tình trạng cụ thể vì khâu eo không được chỉ định thường quy cho mọi trường hợp đa thai.
• Thai phụ từng khâu eo cổ tử cung: Những trường hợp đã từng thực hiện thủ thuật ở thai kỳ trước cần được theo dõi cổ tử cung sớm và đánh giá nguy cơ tái diễn để xác định có cần khâu lại hay không.
• Thai phụ đã xuất hiện giãn hoặc mở cổ tử cung sớm trong thai kỳ, có thể được xem xét khâu eo cấp cứu sau khi đánh giá và loại trừ các chống chỉ định.
• Thai phụ từng khâu eo cổ tử cung qua đường âm đạo nhưng vẫn sinh non rất sớm, có thể được bác sĩ đánh giá để cân nhắc khâu eo qua đường bụng ở thai kỳ tiếp theo.

Ngược lại, cổ tử cung ngắn đơn thuần không phải lúc nào cũng là chỉ định khâu eo. Với thai đơn, không có tiền sử sinh non tự phát và không có giãn cổ tử cung, bệnh nhân được khuyến cáo không đặt khâu eo cổ tử cung thường quy chỉ vì siêu âm phát hiện cổ tử cung dài 10–25 mm. Trong nhóm này, progesterone đặt âm đạo có thể là lựa chọn được cân nhắc tùy trường hợp.

Khâu Eo Cổ Tử Cung Không Áp Dụng Với Trường Hợp Nào?

Khâu eo cổ tử cung ngăn ngừa nguy cơ sảy thai và sinh non nhưng có một số trường hợp thai phụ không được chỉ định thực hiện:

• Thai nhi đã lớn hơn 24 tuần tuổi.
• Thai nhi có những bất thường hoặc thai lưu.
• Thai phụ bị viêm đường sinh dục cấp như viêm nhiễm âm đạo, viêm cổ tử cung…
• Thai phụ xuất hiện các cơn co tử cung, chuyển dạ.
• Thai phụ bị viêm màng ối hoặc ối vỡ sớm.
• Thai phụ bị chảy máu từ tử cung.
• Cổ tử cung xóa mở quá nhiều, không còn vị trí thuận lợi để đặt chỉ
• Một số tình trạng khác mà việc tiếp tục thai kỳ hoặc can thiệp không đem lại hiệu quả,…

Nếu có những dấu hiệu bất thường này, mẹ bầu nên đi khám thai định kỳ thường xuyên theo lịch khám của bác sĩ để phát hiện bất thường trong thai kỳ.

Các Kỹ Thuật Khâu Eo Cổ Tử Cung

Khâu eo cổ tử cung được thực hiện chủ yếu bằng đường âm đạo. Trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể chỉ định khâu qua đường bụng.

Khâu Eo Cổ Tử Cung Qua Đường Âm Đạo

Đây là phương pháp phổ biến nhất. Chỉ khâu được đặt qua âm đạo quanh cổ tử cung, thường ở vị trí cao nhất có thể thực hiện an toàn để tạo sự nâng đỡ cho cổ tử cung. Hai kỹ thuật thường được nhắc đến là McDonald và Shirodkar.

• Kỹ thuật McDonald: Kỹ thuật McDonald sử dụng một mũi chỉ dạng vòng quanh cổ tử cung, tương tự cách thắt một vòng dây để giữ cổ tử cung đóng. Ưu điểm của kỹ thuật này là tương đối đơn giản, không cần bóc tách bàng quang và được sử dụng rộng rãi trong thực hành sản khoa.
• Kỹ thuật Shirodkar: Với kỹ thuật Shirodkar, chỉ được đặt ở vị trí cao hơn trên cổ tử cung và có thể cần bóc tách bàng quang để tiếp cận vùng đặt chỉ. Do đó, kỹ thuật này có yêu cầu phẫu thuật cao hơn McDonald.

Tùy vào thể trạng bệnh nhân và phác đồ điều trị, bác sĩ có thể chỉ định một trong hai phương pháp này

Khâu Eo Cổ Tử Cung Qua Đường Bụng

Khâu eo qua đường bụng được thực hiện ở vị trí cao hơn so với khâu eo cổ tử cung qua đường âm đạo, có thể bằng phẫu thuật mở hoặc nội soi. Phương pháp này thường được cân nhắc ở những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn đã từng khâu qua đường âm đạo nhưng vẫn xảy ra sinh non rất sớm hoặc không còn điều kiện thuận lợi để đặt chỉ qua âm đạo.

Một khác biệt quan trọng là khi chỉ khâu qua đường bụng vẫn còn trong thai kỳ, việc sinh thường sẽ không được thực hiện.

Quy Trình Khâu Eo Cổ Tử Cung

Trước khi quyết định khâu eo, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng thai kỳ để xác định thai phụ có thực sự phù hợp với thủ thuật hay không. Quy trình khâu eo cổ tử cung thường gồm các bước từ thăm khám, chuẩn bị, gây tê/gây mê, đặt chỉ đến theo dõi sau thủ thuật.

Bước 1: Thăm Khám Và Chuẩn Bị

Bác sĩ khai thác tiền sử sảy thai, sinh non, khâu eo ở thai kỳ trước và các can thiệp tại cổ tử cung. Thai phụ có thể được khám phụ khoa, siêu âm qua đường âm đạo để đánh giá cổ tử cung và thực hiện thêm xét nghiệm khi cần.

Trước thủ thuật, ekip chuẩn bị dụng cụ vô khuẩn và tư vấn cho thai phụ về quá trình thực hiện, lợi ích và những rủi ro có thể gặp.

Bước 2: Gây Tê Hoặc Gây Mê

Tùy tình trạng thai phụ và phương pháp thực hiện, bác sĩ có thể lựa chọn gây tê vùng hoặc gây mê để kiểm soát đau và tạo điều kiện thực hiện thủ thuật an toàn.

Bước 3: Tiến Hành Khâu Eo Cổ Tử Cung

Với phương pháp qua đường âm đạo, bác sĩ sát khuẩn vùng kín, bộc lộ cổ tử cung và đặt chỉ khâu chuyên dụng quanh cổ tử cung. Sau khi buộc chỉ, bác sĩ kiểm tra vị trí mũi khâu, cắt phần chỉ thừa và hoàn tất thủ thuật.

Hai kỹ thuật thường được sử dụng là McDonald và Shirodkar, được lựa chọn tùy tình trạng cổ tử cung và chỉ định cụ thể.

Bước 4: Theo Dõi Sau Thủ Thuật

Sau khi khâu, thai phụ được theo dõi tại cơ sở y tế để kiểm tra tình trạng đau bụng, chảy máu và cơn co tử cung. Một số trường hợp có thể được về trong ngày nếu sức khỏe ổn định.

Bác sĩ sẽ hướng dẫn về thuốc, nghỉ ngơi, vận động và lịch tái khám. Không phải mọi trường hợp đều cần sử dụng kháng sinh hoặc thuốc giảm co thường quy.

Bước 5: Theo Dõi Thai Kỳ

Sau khâu eo cổ tử cung, thai phụ vẫn cần khám thai định kỳ và thực hiện các kiểm tra theo chỉ định. Khi có đau bụng nhiều, cơn co đều, ra máu nhiều, rỉ/vỡ ối, sốt hoặc dịch âm đạo bất thường, cần liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế ngay.

Khi Nào Tháo Chỉ Khâu Eo Cổ Tử Cung?

Với khâu eo qua đường âm đạo, chỉ thường được tháo vào cuối thai kỳ, khoảng 36–37 tuần, nếu thai kỳ ổn định và dự kiến sinh đường âm đạo. Chỉ có thể cần tháo sớm hơn nếu thai phụ chuyển dạ hoặc vỡ ối, nhằm tránh nguy cơ cổ tử cung bị tổn thương khi có cơn co mà chỉ vẫn còn nguyên.

Đối với khâu eo qua đường bụng, chỉ thường được giữ trong thai kỳ và thai phụ sinh mổ. Thời điểm sinh mổ được khuyến nghị trong khoảng 37+0 đến 39+0 tuần đối với người còn khâu eo qua đường bụng. Tháo chỉ khâu eo qua đường âm đạo thường là một thủ thuật tương đối nhanh. Cảm giác khó chịu thường không kéo dài, nhưng mức độ cảm nhận khác nhau ở từng người.

Khâu Eo Cổ Tử Cung Có Nguy Hiểm Không? Rủi Ro Và Biến Chứng

Khâu eo cổ tử cung là một thủ thuật được sử dụng rộng rãi trong sản khoa, nhưng không phải thủ thuật không có rủi ro. Cleveland Clinic và các hướng dẫn chuyên môn ghi nhận một số biến chứng có thể xảy ra gồm chảy máu, nhiễm trùng, tổn thương cổ tử cung, vỡ ối non và chuyển dạ sinh non.

Trong vài ngày đầu, một số thai phụ có thể gặp:

• Đau quặn nhẹ hoặc cảm giác tức vùng bụng dưới.
• Ra máu âm đạo hoặc spotting nhẹ.
• Tăng tiết dịch âm đạo.

Những biểu hiện nhẹ có thể xuất hiện sau thủ thuật, nhưng cần phân biệt với các dấu hiệu bất thường. Các biến chứng cần lưu ý

• Nhiễm trùng: có thể xảy ra tại vùng cổ tử cung hoặc liên quan đến nhiễm trùng trong thai kỳ.
• Chảy máu: mức độ thường nhẹ nhưng có thể nghiêm trọng hơn trong một số tình huống.
• Tổn thương cổ tử cung: nguy cơ có thể tăng nếu cổ tử cung đã xóa mở hoặc thủ thuật được thực hiện trong tình trạng khó.
• Vỡ ối non: là một trong những biến chứng được ghi nhận của khâu eo cổ tử cung và có thể kéo theo chuyển dạ sinh non.
• Chuyển dạ khi chỉ còn nguyên: nếu chuyển dạ tiến triển mà chưa tháo chỉ, cổ tử cung có thể bị rách. Vì vậy, khi xuất hiện cơn co đều hoặc nghi ngờ chuyển dạ, thai phụ cần được đánh giá ngay.

Khi Nào Cần Đến Bệnh Viện Ngay?

Sau khâu eo cổ tử cung, cần liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế khi có:

• Đau bụng nhiều hoặc cơn co xuất hiện đều.
• Ra máu âm đạo nhiều.
• Rỉ hoặc vỡ ối.
• Sốt.
• Dịch âm đạo có mùi bất thường.
• Đau bụng tăng dần hoặc xuất hiện triệu chứng khiến thai phụ cảm thấy bất thường.

Đây là những dấu hiệu cần được đánh giá để loại trừ chuyển dạ, nhiễm trùng, vỡ ối hoặc các biến chứng khác.

Kinh Nghiệm Chăm Sóc Bệnh Nhân Sau Khâu Eo Cổ Tử Cung Từ Bác Sĩ Chuyên Khoa

Sau khâu eo cổ tử cung, chăm sóc đúng cách giúp thai phụ hồi phục tốt và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Bác sĩ chuyên khoa thường lưu ý:

• Nghỉ ngơi trong những ngày đầu: Nên dành thời gian nghỉ ngơi sau thủ thuật, tránh làm việc nặng và vận động gắng sức. Khi cơ thể ổn định, có thể tăng dần các hoạt động sinh hoạt thông thường theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Kiêng vận động mạnh và nâng vật nặng: Trong khoảng 7-10 ngày đầu, nên tránh tập luyện cường độ cao, mang vác nặng hoặc các hoạt động gây áp lực vùng chậu để vết khâu có thời gian hồi phục.
• Theo dõi dịch và chảy máu âm đạo: Ra một ít máu hoặc dịch màu nâu trong 1-2 ngày đầu có thể gặp sau thủ thuật. Nên dùng băng vệ sinh thay vì tampon và theo dõi lượng dịch.
• Tránh quan hệ thời gian đầu: Bệnh nhân được khuyến nghị tránh quan hệ và đưa vật vào âm đạo trong khoảng 7-10 ngày đầu để chỉ khâu có thời gian ổn định. Sau đó, thời điểm quan hệ trở lại cần căn cứ tình trạng thai kỳ và chỉ định của bác sĩ điều trị.
• Tái khám đúng lịch: Thai phụ cần thực hiện đầy đủ các lần khám thai và kiểm tra được bác sĩ chỉ định để theo dõi diễn biến thai kỳ sau khâu.
• Nhận biết dấu hiệu bất thường: Cần liên hệ bác sĩ ngay khi xuất hiện cơn co hoặc đau bụng tăng dần, ra máu âm đạo nhiều, rỉ hoặc vỡ ối, sốt hoặc dịch âm đạo có mùi hôi/bất thường.

Lưu ý: Khâu eo cổ tử cung không có nghĩa thai kỳ đã hoàn toàn hết nguy cơ sinh non. Thai phụ vẫn cần theo dõi thai kỳ theo lịch và tuân thủ hướng dẫn cá thể hóa của bác sĩ chuyên khoa.

Khâu Eo Cổ Tử Cung Tại Đông Đô IVF Center

Phương pháp khâu eo cổ tử cung dự phòng sinh non hoặc sảy thai liên tiếp tại Đông Đô IVF Center áp dụng cho đối tượng thai phụ có chẩn đoán hở eo cổ tử cung; có tiền sử khâu cổ tử cung và một số trường hợp đặc biệt như: song thai, đa thai mà chiều dài cổ tử cung dưới 25 mm…

Thực hiện khâu eo cổ tử cung tại Đông Đô IVF Center, các thai phụ hoàn toàn có thể yên tâm khi:

• Bác sĩ thực hiện thủ thuật là các giáo sư, phó giáo sư đầu ngành tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương
• Chi phí hợp lý so với các nơi khác
• Có thể ra về ngay trong ngày
• Dịch vụ chuyên nghiệp: Phòng hồi tỉnh đầy đủ tiện nghi, chăm sóc toàn diện, đội ngũ nhân viên y tế chăm sóc tận tình, chu đáo, thông tin khách hàng được bảo mật tuyệt đối.
• Phòng thủ thuật là hệ thống phòng mổ hiện đại nhất trên thế giới hiện nay, an toàn, giảm tối đa thời gian phẫu thuật và đem lại hiệu quả phẫu thuật tốt nhất cho khách hàng.
• Đông Đô IVF Center tuân thủ các phác đồ gây mê, các hướng dẫn an toàn gây mê đối với 100% ca phẫu thuật nhằm giảm thiểu tối đa sự cố và tác dụng không mong muốn.

Để tìm hiểu về phương pháp khâu eo cổ tử cung tại Đông Đô IVF Center, Quý khách có thể liên hệ Hotline 0965896565 hoặc đến trực tiếp để được thăm khám.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Khâu Eo Cổ Tử Cung

Một số thắc mắc của bệnh nhân về khâu eo cổ tử cung như sau:

Khâu Eo Cổ Tử Cung Có Ảnh Hưởng Đến Thai Nhi Không?

Khâu eo là thủ thuật được thực hiện tại cổ tử cung nhằm hỗ trợ duy trì cổ tử cung đóng. Tuy nhiên, như mọi thủ thuật trong thai kỳ, vẫn có các nguy cơ nhất định và cần đánh giá lợi ích – nguy cơ trước khi thực hiện.

Khâu Eo Cổ Tử Cung Bao Nhiêu Tuần?

Khâu dự phòng thường được thực hiện khoảng 12–14 tuần; các trường hợp chỉ định theo siêu âm hoặc cấp cứu có thời điểm khác nhau tùy tình trạng.

Khâu Eo Cổ Tử Cung Có Đau Không?

Trong khi thủ thuật, người bệnh được gây tê hoặc gây mê phù hợp. Sau khâu có thể có đau quặn nhẹ hoặc spotting trong thời gian ngắn. Đau dữ dội, cơn co đều hoặc ra máu nhiều cần được kiểm tra ngay.

Khâu Eo Cổ Tử Cung Bao Lâu Thì Tháo Chỉ?

khâu eo cổ tử cung qua đường âm đạo thường được tháo khoảng thời điểm 36–37 tuần, hoặc sớm hơn nếu chuyển dạ/vỡ ối.

Khâu Eo Cổ Tử Cung Có Sinh Thường Được Không?

Có thể, với khâu eo cổ tử cung qua đường âm đạo sau khi chỉ được tháo theo kế hoạch. Với khâu eo cổ tử cung qua đường bụng còn lưu trong thai kỳ, SMFM khuyến nghị sinh mổ

Sau Khâu Eo Cổ Tử Cung Có Được Đi Lại Và Làm Việc Không?

Phần lớn thai phụ có thể trở lại các hoạt động thông thường theo hướng dẫn của bác sĩ. Trong những ngày đầu, nên tránh vận động gắng sức và nâng vật nặng; thời gian nghỉ và mức độ hạn chế hoạt động cần được cá thể hóa theo tình trạng thai kỳ.

Sau Khâu Eo Cổ Tử Cung Bao Lâu Được Quan Hệ?

Thai phụ thường được khuyến cáo kiêng quan hệ tình dục trong một khoảng thời gian sau thủ thuật để cổ tử cung có thời gian hồi phục. Thời điểm quan hệ trở lại cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị, đặc biệt ở thai kỳ nguy cơ cao.

Sau Khâu Eo Cổ Tử Cung Ra Máu Có Bình Thường Không?

Một lượng nhỏ máu hoặc spotting có thể xuất hiện trong vài ngày đầu sau khâu. Tuy nhiên, ra máu nhiều, máu tăng dần hoặc đi kèm đau bụng, cơn co tử cung cần được kiểm tra sớm để loại trừ biến chứng.

—